ቁሳቁስ እንስራ
English

የኢትዮጵያ ሸክላ ሥራ

እንስራ

እንስራ እንዴት ይሠራል? ከጭቃ እስከ ቀዝቃዛ ውኃ።

ውኃ ከምንጭ የሚመጣበትና በቤት የሚቀመጥበት ትልቁ የሸክላ እንስራ በእጅ እንዴት እንደሚገነባ፣ እንደሚቃጠልና እንደሚያገለግል ደረጃ በደረጃ ይመልከቱ።

አሠራሩን ይመልከቱእንስራ ምንድን ነው?

እንስራ ምንድን ነው?What is an ensira?

እንስራ ውኃ የሚቀዳበትና የሚቀመጥበት፣ ከሸክላ የሚሠራ ትልቅ ባህላዊ ማሰሮ ነው።

እንስራ ሰፊ ክብ ሆድ፣ አጭር አንገትና ወፍራም ከንፈር ያለው ትልቅ የሸክላ ማሰሮ ነው። ሴቶች ከምንጭ ወይም ከወንዝ ውኃ ሞልተው በጀርባቸው ላይ በገመድ አስረው ወደ ቤት ይሸከሙታል። በቤት ውስጥም በማስቀመጫው ላይ ቆሞ የቤተሰቡ የመጠጥ ውኃ ይቀመጥበታል።

ሸክላው ያልተለቀለቀ ስለሆነ ትንሽ ውኃ በግድግዳው በኩል ሰርጎ ከውጭ ይተናል፤ ይህ ውስጡ ያለውን ውኃ ያቀዘቅዘዋል። እንስራ ለጠላና ለጠጅ ማስቀመጫም ያገለግላል፤ ቅርጹና ጌጡም ከአካባቢ አካባቢ ይለያያል።

ክፍሎች

The parts of an ensira

እያንዳንዱ ክፍል ለውኃ ሥራ አለው፤ ከመሸከም እስከ መቅዳትና ማቀዝቀዝ።

በተደለደለ የአፈር ወለል ላይ፣ ከተጠቀለለ የመሸከሚያ ገመድና ውኃ ካለበት ትንሽ የሸክላ ዋንጫ አጠገብ፣ ሦስት ዙር በተጠቀለለ የሣር ማስቀመጫ ላይ የቆመ ቀይ የሸክላ እንስራ። እንስራው ሸክላ ሠሪዋ በምትሠራቸው ክፍሎች ይለያያል፤ ረጅሙ ክብ ሆድ፣ አጭሩ አንገትና ወፍራሙ ከንፈሩ፣ በትከሻው ላይ ያሉት ሁለቱ ጆሮዎች፣ እንዲሁም በአፉ ላይ ተገልብጦ እንደ መክደኛ የተቀመጠው ዋንጫ። ቁመቱ 494 ሚሜ ሲሆን 24.6 ሊትር ይይዛል። አንድን ክፍል ለማየት ሥዕሉን ወይም በዝርዝሩ ውስጥ ያለውን ክፍል ያመልክቱ። የቀስት ቁልፎች ክፍሎቹን አንድ በአንድ ያሳያሉ፤ Space ይለያየዋል ወይም ይገጣጥመዋል፤ Escape ወደ ቦታው ይመልሰዋል።

  1. ሰፊውና ክቡ ሆድ ብዙ ውኃ ይይዛል፤ ሙሉ ሲሆን ከሃያ ኪሎ በላይ ይመዝናል።

  2. አጭሩ አንገት ውኃ ሳይፈስ እንዲቀዳ ያደርጋል፤ ወፍራሙ ከንፈር ከመሰበር ይከላከላል።

  3. በትከሻው ላይ ያሉ ሁለት ትናንሽ እጀታዎች፤ ገመዱ በእነርሱ ውስጥ አልፎ እንስራውን በጀርባ ላይ ይይዛል።

  4. በአፉ ላይ ተገልብጦ የሚቀመጥ ዋንጫ፤ አቧራን ይከላከላል፤ ውኃም ይቀዳበታል።

  5. ከሣር የተጠቀለለ ቀለበት፤ ክብ ታች ያለውን እንስራ ቀጥ አድርጎ ይይዛል።

አሠራር

How an ensira is made, step by step

እንስራ ትልቅ ስለሆነ በአንድ ጊዜ አይሠራም፤ ሸክላ ሠሪዋ ዙር በዙር ትገነባዋለች፤ እያንዳንዱ ክፍል ከመቀጠሉ በፊት ትንሽ ይጠነክራል።

  1. ፩

    ሸክላውን ማዘጋጀት

    Prepare the clay

    ሸክላው ይራሳል፣ ከአሸዋ ጋር ይደባለቃል፣ አየር እስኪወጣውና ወጥ እስኪሆን ድረስ ይቦካል።

  2. ፪

    መሠረቱን መሥራት

    Make the base

    ክቡ የእንስራው ታች በአሮጌ ሸክላ ስብርባሪ ወይም በጎድጓዳ ቅርጽ ውስጥ ተጭኖ ይሠራል።

  3. ፫

    ሆዱን መገንባት

    Build up the belly

    ወፋፍራም የሸክላ ገመዶች ዙር በዙር ይደረደራሉ፤ ወደ ውጭ እየሰፉ ከዚያም ወደ ውስጥ እየጠበቡ ሆዱን ይሠራሉ፤ በመጠፍጠፊያም ይመታሉ።

  4. ፬

    አንገትና ከንፈር

    Neck and lip

    ሆዱ ሲጠነክር አጭሩ አንገት ይጨመራል፤ ከንፈሩም እንዳይሰበር ወፍራም ሆኖ ወደ ውጭ ይጠመዘዛል።

  5. ፭

    ጆሮዎቹን መለጠፍ

    Add the lugs

    ሁለት ትናንሽ የሸክላ ጆሮዎች በትከሻው ላይ ይለጠፋሉ፤ የመሸከሚያው ገመድ በእነርሱ ውስጥ ያልፋል።

  6. ፮

    ማስጌጥና ማድረቅ

    Decorate and dry

    በትከሻው ላይ መስመሮችና በጣት የተጫኑ ነጥቦች ይሠራሉ፤ እንስራው በጥላ ለብዙ ቀናት ቀስ ብሎ ይደርቃል።

  7. ፯

    በእሳት ማቃጠል

    Fire it

    እንስራው በክፍት እሳት ይቃጠላል፤ ሸክላው ይጠነክራል፤ ቀይ ቀለሙንም ያገኛል። አሁን ውኃ ለመሸከም ዝግጁ ነው።

ውኃና እንስራ

The ensira and water

  • ከምንጭ እስከ ቤት

    From the spring

    ሴቶችና ልጃገረዶች በማለዳ ወደ ምንጭ ይሄዳሉ፤ ሙሉውን እንስራ በገመድ በጀርባቸው አስረው ይመለሳሉ።

  • ቀዝቃዛ ውኃ

    Cool water

    በግድግዳው በኩል የሚተነው ውኃ እንስራውን ያቀዘቅዘዋል፤ ስለዚህ በሞቃት ቀንም ውኃው ቀዝቃዛ ሆኖ ይቆያል።

  • ጠላና ጠጅ

    Tella and tej

    እንስራ የቤት ጠላና የማር ጠጅ የሚጠመቁበትና የሚቀመጡበትም ዕቃ ነው።

ቀጣዩ ቁሳቁስ

እንጨት

ማሲንቆ · Masinqo

አዝማሪዎች ዘፈናቸውን የሚያጅቡበት አንድ ክር ያለው በቀስት የሚጫወቱት መሣሪያ።

እንዴት ይሠራል? →